woensdag 17 oktober 2012

Nederlands bij gym

Taal

De Nederlander beheerst zijn eigen taal slecht, zegt de overheid. Daar moet wat aan gebeuren. Heftig beleid op het Nederlandse taalonderwijs en, o ja, rekenen kunnen we ook al niet meer.

Ik doe iets met taal. Ik gebruik het namelijk. Ik communiceer. Ik geef ook les in Nederlands. Ja, als je mijn blogs doorworstelt op foutjes, dan zul je ze aantreffen, die foutjes. Ik vind een foutje in een blog niet zo'n ramp. Natuurlijk snap ik dat het ruis kan opleveren, maar ik denk dat mijn lezer er ook niet echt wakker van ligt. Wel help ik met hart en ziel om het taalniveau van de gemiddelde Nederlander een beetje op te tillen.

Wat valt op in het taalonderwijs? Velen denken dat taal een doel is op zich en dat Nederlands plaatsvindt in een lokaal. Ga je door de deur van dat lokaal dan doe je onzinnige dingen zoals het opzoeken van het voorzetsel voorwerp in een zin. De docent vindt dat belangrijk. Heerlijk motiverend.

Nee, taal is een middel waarmee je je verhoudt tot je omgeving en je 'doet' dat overal. Met dat uitgangspunt kun je hele aardige dingen doen om de taalbeheersing van de leerlingen te verhogen. Ik ben daar nu mee bezig op een mbo-opleiding. Samen met alle docenten maken we plannetjes om taalonderwijs volledig te integreren in de beroepsgerichte vakken. De leerling zal ervaren dat Nederlands nuttig is en belangrijk en dat het niet meer tijd hoeft te kosten om het te leren. Sterker nog, de tijd die je investeert verdien je dubbel terug.

Dit is zo zinvol dat ik zou wensen dat alle scholen dit voorbeeld gaan volgen.

Ik wil dat proces wel begeleiden natuurlijk.

woensdag 3 oktober 2012

Project Gutenberg; Don Quichot en Winnetou

Project Gutenberg?

Voor degenen die het nog niet kennen. Project Gutenberg is een digitale bibliotheek waar u gratis boeken kunt downloaden. Niet alle boeken zijn gratis verkrijgbaar. Het gaat om boeken waarop geen auteursrecht (meer) zit. Het kunnen ook boeken zijn met auteursrecht waarvan de auteur Project Gutenberg toestaat gratis te publiceren.

Wat kun je er vinden?

Ouwe shit, zullen veel mensen zeggen. Voor de meeste boeken geldt dat het auteursrecht is verlopen. De auteurswet van 1912 stelt dat na zeventig jaar het auteursrecht is vervallen. De drukken die bij Gutenberg digitaal verschijnen zijn dus overwegend meer dan zeventig jaar oud. Je zou dat 'ouwe shit' kunnen noemen.

Ouwe shit?

Zoals tegen alles kun je ook hier anders tegen aankijken. Gratis en voor niets kun je de pareltjes uit de wereldliteratuur verkennen. Je moet wel even de tijd nemen om te wennen aan eenen andere wijze van uitdrukking geven van de gedachten die den mensch met vruchtbare pennenstreeken aan het papier en den eeuwigheid Wencht toe te vertrouwen. Weest dus niet éénen ongeduldige snaak. Of zoiets.

Don Quichot

Begin uw ontdekkingstocht bijvoorbeeld met Baruch Spinoza en ervaar of dat wel of niet iets voor u is. Probeer eens wat werk van Joost van Vondel. Durf wat onbekends aan: Per auto door de kaukasus naar Perzië, van Claude Anet. Probeer eens wat Amerikaanse ouwe shit, Duits of zelfs Fries. Ik verzeker u, er zullen pareltjes voorbijkomen die u zullen beroeren ende vreugdevolle momenten schenken.

Een voorbeeld van een pareltje: Don Quichot. Wie kent hem niet. Nou, van naam velen, maar echt kennis gemaakt slecht weinigen. Een heerlijk en verrassend fris meesterwerkje uit 1605 waarin het ideale, het dromerige, het zoekende, vertolkt door Don Quichot, op, nog steeds, humoristische wijze tegenover de nuchtere en praktische 'realiteit' wordt gezet. Dit laatste in de rol van Sancho Pancho, u ook wel vaag bekend, denk ik.

Nog meer geluk

Ach, filosofen en klassiekers ten spijt, Min of meer per ongeluk gezocht vond ik De schat van het zilvermeer., geschreven door Karl May. Ik verslond, als kind en puber, meerdere malen dezelfde deeltjes van de Winnetou-reeks van Karl May. Nu zit ik weer te genieten van de prachtige sfeerbeelden van langvervlogen tijden; het westen wild zoals het nooit meer zal worden. Een harde, maar simpele wereld waar de mens ofwel totaal goed, ofwel totaal slecht was, aldus de visie van May.

Zo brengt Guttenberg nog iets aardigs teweeg. U kunt gewoon weer Karl May lezen zonder dat u een boekverkoper hoeft te zeggen dat u dit boekje, natuurlijk, voor uw zoon koopt. Ja, pakt u het maar even in. U hoeft niet de glimlach te zien waarmee de verkoper het boek inpakt. De glimlach die zegt: ja ja, voor uw zoon, als die het al krijgt dan zal het met verfrommelde bladen en stukgelezen kaft zijn.

Lang leve Project Gutenberg.