woensdag 3 oktober 2012

Project Gutenberg; Don Quichot en Winnetou

Project Gutenberg?

Voor degenen die het nog niet kennen. Project Gutenberg is een digitale bibliotheek waar u gratis boeken kunt downloaden. Niet alle boeken zijn gratis verkrijgbaar. Het gaat om boeken waarop geen auteursrecht (meer) zit. Het kunnen ook boeken zijn met auteursrecht waarvan de auteur Project Gutenberg toestaat gratis te publiceren.

Wat kun je er vinden?

Ouwe shit, zullen veel mensen zeggen. Voor de meeste boeken geldt dat het auteursrecht is verlopen. De auteurswet van 1912 stelt dat na zeventig jaar het auteursrecht is vervallen. De drukken die bij Gutenberg digitaal verschijnen zijn dus overwegend meer dan zeventig jaar oud. Je zou dat 'ouwe shit' kunnen noemen.

Ouwe shit?

Zoals tegen alles kun je ook hier anders tegen aankijken. Gratis en voor niets kun je de pareltjes uit de wereldliteratuur verkennen. Je moet wel even de tijd nemen om te wennen aan eenen andere wijze van uitdrukking geven van de gedachten die den mensch met vruchtbare pennenstreeken aan het papier en den eeuwigheid Wencht toe te vertrouwen. Weest dus niet éénen ongeduldige snaak. Of zoiets.

Don Quichot

Begin uw ontdekkingstocht bijvoorbeeld met Baruch Spinoza en ervaar of dat wel of niet iets voor u is. Probeer eens wat werk van Joost van Vondel. Durf wat onbekends aan: Per auto door de kaukasus naar Perzië, van Claude Anet. Probeer eens wat Amerikaanse ouwe shit, Duits of zelfs Fries. Ik verzeker u, er zullen pareltjes voorbijkomen die u zullen beroeren ende vreugdevolle momenten schenken.

Een voorbeeld van een pareltje: Don Quichot. Wie kent hem niet. Nou, van naam velen, maar echt kennis gemaakt slecht weinigen. Een heerlijk en verrassend fris meesterwerkje uit 1605 waarin het ideale, het dromerige, het zoekende, vertolkt door Don Quichot, op, nog steeds, humoristische wijze tegenover de nuchtere en praktische 'realiteit' wordt gezet. Dit laatste in de rol van Sancho Pancho, u ook wel vaag bekend, denk ik.

Nog meer geluk

Ach, filosofen en klassiekers ten spijt, Min of meer per ongeluk gezocht vond ik De schat van het zilvermeer., geschreven door Karl May. Ik verslond, als kind en puber, meerdere malen dezelfde deeltjes van de Winnetou-reeks van Karl May. Nu zit ik weer te genieten van de prachtige sfeerbeelden van langvervlogen tijden; het westen wild zoals het nooit meer zal worden. Een harde, maar simpele wereld waar de mens ofwel totaal goed, ofwel totaal slecht was, aldus de visie van May.

Zo brengt Guttenberg nog iets aardigs teweeg. U kunt gewoon weer Karl May lezen zonder dat u een boekverkoper hoeft te zeggen dat u dit boekje, natuurlijk, voor uw zoon koopt. Ja, pakt u het maar even in. U hoeft niet de glimlach te zien waarmee de verkoper het boek inpakt. De glimlach die zegt: ja ja, voor uw zoon, als die het al krijgt dan zal het met verfrommelde bladen en stukgelezen kaft zijn.

Lang leve Project Gutenberg.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten