maandag 12 november 2012

Te oud om te leren is waar, tenzij u genoeg beweegt

Minder slim

Ik vertel u niets nieuws als ik zeg dat je van alcohol minder slim wordt. Gaat u maar eens een gesprek aan met een dronkaard. Tenzij u zelf ook dronken bent, zult u merken dat uw gesprekspartner niet geweldig inventief problemen weet te analyseren. Als u wel dronken bent, valt u dat niet op, hetgeen de stelling bewijst dat alcohol de mens niet slimmer maakt. Maar waar ik eigenlijk op doel is dat alcohol niet alleen tijdelijk, maar min of meer permanent uw intellectuele vermogens vermindert.

Oorzaak

Ik zal u niet vermoeien met een genuanceerde en ingewikkelde beschouwing, maar kort en eenvoudig gezegd is alcohol een gif dat er voor zorgt dat levende cellen worden vermorzeld en de aanwas van nieuwe cellen wordt verminderd. Vooral de hippocampus leidt schade en dat is nu net de plek waar leer- en geheugenfuncties hun basis vinden. Kleine hoeveelheden alcoholgebruik leidt al tot langdurig verlies van celcapaciteit. De hippocampus wordt letterlijk kleiner en daarmee uw geheugen slechter.

Ouder worden, net zo schadelijk

Tijdens de zwangerschap groeien de hersenen, na de geboorte groeien de hersenen, tijdens de kindertijd en de pubertijd, groeien de hersenen, tijdens uw twintiger jaren groeien de hersenen. Als u dertig bent treedt er een soortement van stabiliteit op: stop groei. Tot uw vijfenveertigste mag u genieten van de maximale capaciteit. Daarna gaan uw hersenen slinken. Dit gebeurt met een tempo van zo'n 1% per jaar, althans, als we de hippocampus even buiten beschouwing laten. De hippocampus slinkt aanzienlijk sneller. Dat is erg jammer. De hippocampus is immers de motor bij het aanleren van nieuwe informatie. Te oud om te leren, lijkt hiermee bewezen te zijn.

Hoop

Ik heb goed nieuws voor iedereen die niet afgeschreven wil worden voor het nieuwe adagium 'een leven lang leren'. Als u lekker gaat rennen, fietsen, wandelen of een andere bezigheid kiest waarmee u uw lichamelijke fitheid mee op peil houdt en u bent daar zo'n drie keer per week een drie kwartier mee bezig, dan gaat uw hippocampus niet alleen minder achteruit als u boven de vijfenveertig bent, maar er is een goede kans dat uw hippocampus weer lekker gaat groeien. Hij groeit niet alleen, maar hij gaat ook weer beter doen waar hij voor bedoeld was: nieuwe informatie opslaan. Succes met uw nieuwe bezigheid: sporten.

Uit eigen ervaring

Sinds een jaar of vier ga ik een aantal keren per week op de mountainbike mijn lichaam trainen en veel lol beleven, in de bossen van Beetsterzwaag. Ik had al gemerkt dat ik slimmer en slimmer ben geworden de afgelopen jaren. Ik had de indruk dat dat kwam door het intelligente geouwehoer met mijn fietsmaten tijdens het traditionele kopje koffie na afloop van het mountainbiken.

Als het om het verbeteren van mijn leercapaciteit zou gaan, zou fietsen alleen dan genoeg zijn? Nee, vrienden hebben en maken, is ook een opkikkertje voor onze hippocampus. Dat geouwehoer levert dus ook een positieve bijdrage. Niet inhoudelijk, natuurlijk, maar wel voor onze vaardigheid tot leren.

'Zo, ga je weer met je vrienden op stap?' 'Nee, schatje, ik ga mijn geheugen verbeteren.' 'Oh, lieverd, succes, als je thuiskomt zal ik je wel overhoren.'