dinsdag 8 maart 2016

De helpende kracht van depressie

Je bent depressief? gefeliciteerd!


Ik begrijp dat de kop van dit artikel vraagtekens oproept en misschien wel boosheid. Als je in een zware depressie zit, lijkt een felicitatie niet op zijn plaats. Je verlangt dan meer een troostend woord en begrip voor je situatie die niet te benijden is. Toch sprak iemand die woorden uit toen ik in een diepe kuil van ellende zat en worstelde met het leven, de mensen en, vooral, mezelf.
Ik zou zelf niet een mens in depressieve toestand feliciteren met die toestand. De mens is te breekbaar in zo'n situatie. Wellicht zou ik zeggen dat deze periode op een later tijdstip in het leven wel eens als heel waardevol kan worden beschouwd. Een depressie heeft waarde; met feliciteren zou ik nog even wachten.

Een waardevolle depressie

Elders in mijn blogs beschrijf ik dat geluk en ongeluk niet vast te pinnen zijn op één oorzaak of één remedie. Elders schrijf ik over verschillende domeinen van het leven die allemaal onder de loep genomen moeten worden: voedsel, beweging, sociaal leven, zingeving, je gedachtes, autonomie. Daar ga ik niets vanaf doen. Ik ga in dit blog vertellen op welke wijze een depressie waardevol kan zijn. Beter gezegd, ik ga vertellen op basis van mijn persoonlijke ervaring over de positieve kracht van depressie.

Positieve depressie, me hoela...

Depressiviteit voelt niet als een positieve kracht. In tegendeel, het voelt als verlamming, zwaar, duister en gaat, als je goed te pakken hebt, gepaard met fysieke pijn en veel verdriet. De stap van een gevoeld uitzichtloos leven naar een einde van dat met pijn en verdriet overgoten leven is niet groot. Depressiviteit kan leiden tot zelfmoord. Daar is niets positiefs aan. 

Goed voor jou en slecht voor jou

Laten we er nu eens vanuit gaan dat er een goede manier van leven is voor jou en een verkeerde manier van leven voor jou. Ik voeg bewust 'voor jou' toe aan de voorgaande zin. Wat veel geestelijk leiders vergeten te vertellen is dat ieders weg een andere weg is. Dus laten we beginnen met goed is voor jou en wat slecht is voor jou. 

Wegwijzers

Laten we er nou eens vanuit gaan dat er op jouw pad wegwijzers staan. Die wijzers wijzen naar wat goed voor je is en wijzen ook naar wat slecht voor je is. Op die wegwijzers staat alleen niet dat het een wegwijzer is en, nu wordt het lastig, het valt ook niet te bewijzen dat het echt wegwijzers zijn (laat staan dat ze geplaatst zijn met het doel jou de weg te wijzen). Jij bent het die betekenis moet geven aan een wegwijzer. Beter gezegd, jij bent het die wegwijzers moet aanwijzen en benoemen. Als je dat eenmaal begrijpt, dan zie je dat je leven vol met wegwijzers staat. Als je dat eenmaal begrijpt dan snap je ook dat een wegwijzer die wijst naar slecht voor jou in tegenovergestelde richting gevolgd moet worden (geantivolgd).

Mag ik een voorbeeld

Laten we eens een banaal en voor de hand liggend voorbeeld nemen om het idee van wegwijzers duidelijk te maken. Stel u eet bedorven vlees. Dan bent u vervolgens een week ziek. Voila, een wegwijzer: van bedorven vlees wordt ik ziek.
Lees nog even door, ik had u gewaarschuwd voor de banaliteit en het open-deur-gehalte van dit voorbeeld.  
Er zijn een aantal problemen in de praktijk die het zien van wegwijzers bemoeilijkt. Daarover straks. Nu eerst een opsomming van wegwijzers:
- eigen ervaring
- ervaring en onderzoek van anderen.

Te vinden in:
- dagelijks leven
- aansporing van anderen (u bepaalt de richting)
- feedback van opvoeders
- reacties op uw gedrag
- boeken
- leven van mensen die u bewondert
- mensen die u als voorbeeld heeft (neem altijd mensen als voorbeeld die bewezen hebben dat te kunnen wat u nastreeft)
- blogs.

Het is opletten

Wegwijzers zien en begrijpen is vaak niet zo makkelijk, maar je kunt het leren. Oefening baart kunst.
Wat het moeilijk maakt:
- wegwijzers zijn meestal wat minder eenduidig dan in het genoemde voorbeeld.
- wegwijzers wijzen soms tegen de stroom in
- wegwijzers wijzen naar lange termijn en soms wil je alleen korte termijn zien
- wegwijzers wijzen soms langs moeilijk begaanbare paden
- wegwijzers wijzen soms naar paden die pijnlijk zijn.

Een geluk is dat wegwijzers blijven wijzen. Het houdt nooit op. 

Terug naar de begaanbare wegen

Wat is nu de positieve kracht van een depressie. Als je alle wegwijzers gemist hebt, dan is depressie de wegwijzer niet niet te missen valt. Depressie is de ultieme wegwijzer die je dwingt opnieuw te kijken naar wat voor jou belangrijk is, wat jij moet doen. 
De kans bestaat dat je zover van de route bent afgeweken dat je eerst een ongemakkelijke weg moet gaan. Misschien moet je je met een hakmes een weg kappen door de wildernis. Misschien moet je oude gewoontes afkappen, misschien (tijdelijk) afscheid nemen van 'vrienden' die je belemmeren jouw weg te gaan. 

Achteraf zo blij

Uiteindelijk wil je terug naar de makkelijk begaanbare paden. Eerst moet je je weg daarnaartoe bevechten. Dat kost kracht, dat kost energie, dat is overgave aan jezelf. Dat is een intensiteit in je leven aanvaarden die je, als je je spullen weer op orde hebt, misschien wel nooit meer gaat ervaren; nooit meer op die manier. Dat is leven op het scherpst van de snede. 

Voor mij is dat een periode die ik nooit meer wil meemaken, maar waarvan ik blij ben dat ik hem meegemaakt heb. Deze periode was leerzaam en openbarend. Hier vond ik iets wat ik als een schat bij me draag.

Hoe sterk moet je zijn?

Heb je die kracht en die energie en dat lef. Wat denk je? Als je nee denkt, dan slaat de wegwijzer je nog harder op je hoofd. Je wordt net zo lang op je hoofd gebonsd totdat je, naar ik hoop, denkt  ja, ik heb die kracht. Ja, ik ga op pad. Ja ik ga mijn weg naar wat goed is voor mij bewandelen. 

Ik zeg ja!

Als je ja denkt, dan voel je je niet direct fit en energierijk. Je voelt je nog steeds belabberd en beroerd, maar je gaat wel op pad; je gaat weg uit die plek waar je zit. Je gaat op weg naar betere oorden. 
Natuurlijk voel je je belabberd, je bent topsport aan het bedrijven. Elke topsporter kan je vertellen dat groei alleen plaatsvindt als je bereid bent pijn te lijden: no pain no gain.

Van pijn naar pijn, wat heb ik daaraan?

Van pijn naar pijn, wat heb ik daaraan? Waar staat geschreven dat je geen pijn mag hebben? Nog even terug naar de topsporter. Hij weet dat hij pijn moet lijden om zijn doel te bereiken. Maak je pijn zinvol en doelgericht. Als je weet dat de pijn hoort bij de weg die je gaat en dat die je weg je ergens toe gaat leiden, dan voelt de pijn al anders.
Houd je kompas scherp in het oog. Als je je doelen niet meer ziet zitten, stel je ze bij anders zou je pijn weer zinloos worden. Hoewel, zinloos, pijn is ook altijd je wegwijzer voor doorgaan of voor stoppen; jij bepaalt.

Tot slot

Elders in dit blog staan de onderdelen beschreven die zorg verdienen bij je te bewandelen pad. Ze hebben de titel 'angst en depressie' de baas. Ze zijn geschreven op basis van literatuuronderzoek, persoonlijke ervaring en gesprekken met deskundigen (ervaringsdeskundigen en medici).
Het kan geen kwaad ze eens te lezen. Misschien zijn het wel jouw wegwijzers.

Nog even terugkomen op 'gefeliciteerd met je depressie'. Ik schreef al:

Voor mij is dat een periode die ik nooit meer wil meemaken, maar waarvan ik blij ben dat ik hem meegemaakt heb. Deze periode was leerzaam en openbarend. Hier vond ik iets wat ik als een schat bij me draag.

Ik schreef ook: wacht nog even met feliciteren. Persoonlijk zag ik de meerwaarde van de depressie pas toen ik er zo'n beetje aan het uitkomen was. Wees voorzichtig met feliciteren. Het kan een zetje de goede kant op zijn; het kan een goede impuls geven en kracht oproepen, maar het kan ook een negatief effect hebben.

--------


Heeft u vragen, loopt u vast in uw ontwikkeling, wilt u gecoacht worden? neem dan vrijblijvend contact met mij op.
info@dps-communicatie.nl

Vriendelijke groeten,
DPS Communicatie
Martin Bouwman

© MB